Fréttir
EUobserver
EurActive
EUpolitix
European Voice
Café babel - greiningar

Upplýsingar
Framkvæmdastj. ESB
Sendiráð ESB f/ Ísland
Ungt fólk
Dagbók Margot Wallström
Stj.skr. ESB - íslenska
Fréttabr. málefnaskrifstofa

Barroso er forseti framkv.stj. ESB. Aðra í stjórninni má sjá hér.

Efni
Fréttir jan - mar
Fréttir apr - jún
Fréttir júl - sep
Fréttir okt - des

Ritstjórn
Almennt
Efnahagsmál
Stjórnskipulag
Stækkun
Deilur
Utanríkismál
Sjávarútvegsmál
Landbúnaður
Leiðari

Eldra efni 2005
Fréttir jan - mar
Fréttir apr - jún
Fréttir júl - sep
Fréttir okt - des

Ritstjórn
Almennt
Efnahagsmál
Stjórnskipulag
Stækkun
Deilur
Utanríkismál
Sjávarútvegsmál
Landbúnaður
Leiðari

Eldra efni 2004
Almennt
Efnahagsmál
Stjórnskipulag
Stækkun
Deilur
Utanríkismál
Sjávarútvegsmál
Landbúnaður
Fyrri hluti árs
Seinni hluti árs

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

ef.co.is

Þingmenn kanna fangaflug CIA
Þingnefnd er samanstendur af 46 Evrópuþingmönnum var sett á laggirnar í gærdag til að rannsaka ásakanir um að CIA hafi haldið grunuðum hryðjuverkamönnum með leynd í gíslingu í Rúmeníu, Póllandi og fleiri löndum. Sjálfstæðar rannsóknir hjá aðildarlöndum ESB eru í gangi nú þegar á Ítalíu, Spáni og í Þýskalandi. Upplýsingar komu fram í síðustu viku um að 23 hafi verið í haldi á herstöð í Rúmeníu, en fleiri slíkar fangabúðir sé að finna í Úkraínu, Kósóvó, Makedóníu og Búlgaríu. Innanríkisráðherra Rúmeníu, Vasil Blaga, vísar þessum ásökunum á bug. Amnesty International hefur biðlað til forsvarsmanna austurrísku formennskunnar í ESB um að sambandið krefjist þess að bandarísku Guantanamó herstöðinni á Kúbu verði lokað, en þar hafi fyrstu yfirheyrslurnar vegna grunaðra hryðjuverkamanna hafist fyrir fjórum árum af sama toga og yfirheyrslurnar í Abu Ghraib fangelsinu. Guardian, Deutche Welle, Amnesty International 13.01.2006

Euro, eiro, ewro, evra...stafsetningarstríð um myntina!
Ekki eru öll nýju ESB ríkin ánægð með að þurfa að kalla sameiginlegu evrópsku myntina "euro", þrátt fyrir beiðni Evrópska seðlabankans um að öll aðildarríki haldi sama nafni og stafsetningu á henni. Lettland hefur ákveðið að ganga gegn óskum Evrópska seðlabankans. Lettland segir segir "euro" útleggjast sem "eiro" á lettnesku og hefur ríkisstjórn landsins kosið að kalla myntina lettnesku nafni, þótt peningarnir verði eftir sem áður merktir "euro". Malta og Ungverjaland eru einnig óhress með evrópsku stafsetninguna, en sumir Möltubúar vilja kalla myntina "ewro". Litháen og Slóvenía hafa kosið millileið þar sem "euro" verður notuð í opinberum lagatextum og á alþjóðavettvangi, en innanlands verður myntin kölluð "evro" í Slóveníu og "euras" í Litháen. Af gömlu ESB löndunum var einungis Grikklandi heimilað að stafa myntina öðruvísi en aðrir, þar sem þeir eru með annars konar stafróf. Íslendingar hafa talað um evruna og verður ekki séð að af þeirri málnotkun verði látið í bráð. Reuters 12.01.2006

Eurovision tefji kosningar á Kýpur?
Kýpurbúar óttast að kosningaþátttaka í þingkosningum á Kýpur verði slök, ef kosningarnar verða haldnar þann 21. maí. Ástæðan er sú að dagana 20. - 21. maí verður Söngvakeppni sjónvarpsstöðva haldin í Aþenu á Grikklandi. Þingkosningar á Kýpur fara fram fimmta hvert ár í maímánuði og er íbúum landsins skylt að kjósa samkvæmt lögum. Pólitískir leiðtogar Kýpur eru sagðir óttast samkeppnina um sviðsljósið og hafa því ákveðið að þingkosningarnar geti ekki farið fram sömu helgi og Söngvakeppnin. Reuters 12.01.2006

Staða ESB stjórnarskrár
BBC birtir í dag á vef sínum spurningar og svör varðandi stöðu tillögu til stjórnarskrár ESB. Þar kemur fram að tillagan er í biðstöðu, þar sem öll 25 aðildarríkin þurfa að samþykkja hana. Núna hafa 12 ríki samþykkt hana, 2 ríki hafnað henni og þing Þýskalands hefur samþykkt hana en forseti hefur enn ekki undirritað þá staðfestingu. ESB heldur áfram starfi sínu samkvæmt núgildandi samningum. Núgildandi samningar gera aðeins ráð fyrir 27 aðildarríkjum, en ESB mun ná þeirri stærð 2007-´08 þegar Búlgaría og Rúmenía ganga í sambandið. Austurríkismenn, sem gegna formennsku í ESB, hyggjast blása nýju lífi í stjórnarkrármálið, en Barroso, forseti framkvæmdastjórnar ESB varar við árekstrum innan sambandsins um stjórnskipulag þar sem einblína þurfi á hagvöxt og fjölgun starfa. BBC, The Times 10.01.2006

Staða Þjónustutilskipunarinnar
Forseti framkvæmdastjórnar ESB, José Manuel Barroso, hefur hvatt aðildarríkin til að leggja af takmörkunum sínum varðandi þjónustu, þar sem það sé forsenda þess að snúa frá stöðnun í evrópsku efnahagslífi. Evrópuþingið á að taka þjónustutilskipunina fyrir í næsta mánuði, en áhrifa henna myndi gæta í 70% hluta efnahagslífs aðildarlandanna. Kanslari Austurríkis, sem fer með formennsku í ESB, hafði látið þau orð falla að endurskrifa þyrfti tilskipunina frá grunni. Síðan þá gætir mögulega nýs tóns, þar sem hann hefur látið hafa eftir sér að málamiðlun verði að nást og að tilskipunin gæti reynst nauðsynleg til að lífga við efnahagslíf sambandsríkjanna. Hann sagðist leggja megináherslu á hagvöxt og aukna atvinnu, en eina leiðin til að Evrópa stæðist alþjóðasamkeppni væri með því að verða þekkingarsamfélag í efnahagslífinu. IHT 9.01.2006

Barroso valdamesti maður Bretlands
Könnun BBC leiðir í ljós að breskur almenningur telur að forseti framkvæmdastjórnar ESB, Jose Manuel Barroso, sé valdamesti maður í Bretlandi. Barroso, sem er ekki kjörinn embættismaður í Bretlandi, hlaut 22% atkvæða almennings. Fjölmiðlakóngurinn Rupert Murdoch var í öðru sæti með 15% atkvæða. Tony Blair lenti í sjöunda sæti og Gordon Brown í því níunda. Stjórnmálaskýrandi hjá BBC telur að þeir sem tóku þátt í könnuninni geti verið að koma þeirri skoðun sinni á framfæri að Evrópa sé of valdamikil í Bretlandi. BBC 02.01.2006

Austurríki með formennsku í ESB
Austurríki hefur nú í ársbyrjun tekið við formennsku ESB, sem það gegnir í hálft ár áður en formennskan verður afhent Finnum til næstu áramóta. Kanslari Austurríkis, Wolfgang Schüssel, sagði af því tilefni að Evrópu vantaði "ímyndunarafl og sveigjaleika og nýja hugsun". Hann varaði við því að Tyrkland yrði e.t.v. aldrei fullgildur meðlimur í ESB og að þjónustutilskipunina, sem auðveldar evrópsku verkafólki og fyrirtækjum að bjóða þjónustu erlendis, yrði sennilega að endurskrifa frá grunni. Hann hyggst beita sér fyrir samþykki stjórnarskrár ESB, en að þessu sinni yrði álits leitað meðal fjölbreyttra hópa almennings en ekki meðal toppanna. Hann kvaðst áfram um að Búlgaría og Rúmenía næðu að slást í aðildarhópinn 2007-2008, en aðild Króatíu og Makedóníu væri ekki langt undan. IHT 01.01.2006

Gagnasafn um símasamskipti
Evrópusambandið hefur í hyggju að skylda símafyrirtæki til að geyma gögn um símhringingar og tölvupóstsamskipti og er það liður í baráttunni við hryðjuverk. Slíkar reglur hefðu gífurlegan kostnað í för með sér og er búist við að fyrirtækin krefjist þess að ríkisstjórnir aðildarlandanna taki á sig aukinn kostnað sem myndi hljótast af slíkum aðgerðum. Mismunandi relgur eru í gildi meðal aðildarlandanna um geymslu upplýsinga af þessu tagi, allt frá skyldu til að geyma upplýsingarnar í 2 mánuði í Tékklandi og upp í 4 ár á Ítalíu. Í Þýskalandi ríkir engin slík skylda. Á Ráðherraráðsfundi í Newcastle voru þessi mál rædd með tilliti til kostnaðar og persónuverndar. Hugmyndin er sú að geyma upplýsingar um sendanda, viðtakanda, tíma, staðsetningu og lengd samskipta manna, en Bretland vill einnig að reglurnar nái til símtala sem ekki er svarað, þar sem þau geti verið notuð til að virkja sprengjur. Nokkrar tillögur eru uppi á borðinu þar sem gögnin yrðu ýmist geymd í 6 mánuði, 1 ár eða 3 ár. Vonast er til þess að hægt verði að ná samkomulagi um reglurnar þannig að þær fái gildi í árslok árið 2005. BBC Reuters Eircom Guardian 08.09.2005

Veikindi barnshafandi kvenna lægra sett en önnur veikindi
Írsk kona tapaði máli fyrir Evrópudómstólnum, þar sem talið var heimilt að borga henni helming venjulegra launa vegna veikinda, á meðan aðrir fengju full laun í sínum veikindum. Konan höfðaði mál á grundvelli mismununar vegna kynferðis og réttar síns til jafnra launa á við karlmenn. Írska konan veiktist af sjúkdómi er tengdist óléttu hennar og þurfti að taka frí frá vinnu fyrir og eftir fæðingarorlof sitt. Lagaákvæði kváðu á um réttindi til fulls kaups í 6 mánuði vegna veikinda en konan fékk aðeins hálf laun í veikindafríi sínu. Konan bar við mismun þar sem veikindi tengd óléttu væru sams konar og önnur veikindi. Evrópudómstóllinn taldi reglurnar ekki mismuna fólki, að því gefnu að hin lægri laun grefðu ekki undan vinnuvernd ófrískra kvenna. RTE News 08.09.2005

Ekkert sólarbann í vinnunni!
Evrópuþingið felldi tillögu þess efnis að atvinnurekendur yrðu gerðir ábyrgir fyrir áhrifum sólar á starfsmenn sína með 397 atkvæðum gegn 260. Þannig er að á ábyrgð hvers aðildarríkis að vernda borgara sína þegar kemur að sólargeislum. Tillagan hafði vakið mikil viðbrögð hjá fjölmiðlum og meðal almennings. Niðurstaðan er til marks um sigur fyrirtækjanna. Talsmaður UEAPME, hagsmunasamtaka lítilla og meðalstórra fyrirtækja, sagði um þessi tíðindi: "Atkvæðagreiðslan í dag er sigur almennrar skynsemi". Reuters 08.09.2005

Best að búa í Noregi! ...svo á Íslandi
Fimmta árið í röð hefur Noregur verið tilnefndur besti staður í heimi til að búa á af sérfræðingum sem litu til þátta eins og hagsældar, menntunar og lífslíkur. Ísland varð í öðru sæti og Ástralía í því þriðja af 177 þjóðum. Næst komu Lúxemborg, Kanada, Svíþjóð, Sviss, Írland og Belgía. EFTA ríkin eru þannig öll ofar ESB ríkjunum, að Svíþjóð undanskildri. Bandaríkin lentu í 10. sæti og á eftir þeim komu Japan, Holland, Finnland, Danmörk, Bretland og Frakkland, en Þýskaland lenti litlu neðar í 20. sæti. This is Travel 08.09.2005

Reglur um sólarvörn í vinnunni?
Deilt er um regludrög framkvæmdastjórnarinnar í Evrópuþinginu er fjalla um varnir gegn sólbruna. Það er alkunna að byggingaverkamenn og bændur sjást styrtulausir að sumarlagi og að gengilbeinur séu léttklæddar við vinnu sína fyrir utan veitingastaði. Þannig hefur þótt ástæða til að vernda verkafólk gegn geislum og heilsutjóni af völdum sólarinnar með setningu reglna þar að lútandi, enda er húðkrabbamein alvarlegt vandamál víða í Evrópu. Atvinnurekendur yrðu skyldaðir til að útbúa aðgerðaáætlun til að minnka hættu á heilsutjóni af völdum sólar, en reglurnar leggja áherslu á upplýsingar og þjálfun starfsfólks, áhættumat og að til viðeigandi verndaraðgerða sé gripið. Ekki ríkir þó eintóm hamingja með þessi regludrög og finnst mörgum EÞM einum of langt gengið af Evrópusambandinu að skipta sér af þessu. Reuters 06.09.2005

Lausn á "brjóstahaldarastríði" við Kína
Tony Blair, sem fer með forystu innan ESB fyrir hönd Bretlands til ársloka, hefur náð samkomulagi við Kína í viðskiptadeilunni um textílvörur. Verði samkomulagið samþykkt af aðildarríkjunum, geta evrópskar verslanir keypt um 75 milljónir af kínverskum textílvarningi til viðbótar. Deilan, sem fjölmiðlar hafa kallað "brjóstahaldarastríð", kom upp eftir að Kína kláraði innflutningskvóta sína á fatnaði og textílvarningi fyrir þetta ár og evrópskar verslanir sátu uppi með kínverskan varning í förmum sem ekki var hægt að leysa úr tolli vegna þessa. Blair fagnaði samkomulaginu, þrátt fyrir ótta margra um að ódýr kínverskur varningur leiði til atvinnuleysis meðal Miðjarðarhafslanda sem eru í samkeppni á þessum markaði. "Í heiminum sem er að þróast í kringum okkur í dag er ekki hægt að halda aftur af breytingum. Ég sé breytingarnar sem eru að verða ekki sem ógnun heldur sem tækifæri", sagði Blair. Telegraph Reuters 05.09.2005

Útlendingareglur undir smásjánni
Nýjar hertar reglur í Bretlandi varðandi innflytjendur gætu brotið í bága við samevrópskar reglur sem eru í farvatninu. Charles Clarke, innanríkismálaráðherra Breta kynnti í síðustu viku þau tilvik "óásættanlegrar hegðunar" sem tekið verður á varðandi útlendinga sem grunaðir eru um að hvetja til hryðjuverkastarfsemi. Evrópsku reglurnar banna að útlendingar séu sendir tilbaka til landa þar sem pyntingar bíða þeirra. Talsmaður ráðuneytisins segir að reglnanna frá Evrópu sé beðið til yfirferðar og gaf í skyn að Bretland gæti ákveðið að biðja um undanþágu frá þeim. BBC Telegraph Timesonline 31.08.2005

ESB heimsmeistari í landbúnaðarstyrkjum
Í skýrslu hlutlausra sérfræðinga hjá Fjárlagaskrifstofu Bandaríkjaþings, kemur fram að ESB taki öllum fram þegar kemur að landbúnaðarstyrkjum. Sambandið verndi 39% landbúnaðarframleiðslu sinnar með tollum sem nemi meira en 100%. Slíkir ofurtollar hjá Bandaríkjunum tækju til 26% af landbúnaðarframleislu þeirra. Þá nemi útflutningsstyrkir ESB með landbúnaðarvörum milli 85-90% af heildargreiðslum í heiminum, á meðan Bandaríkjamenn eigi 2% af heildarútflutningsstyrkjunum. Samkomulag sé þó um að útflutningsstyrkir leggist brátt af. Þegar kemur að niðurgreiðslum til landbúnaðar, segir yfirmaður Fjárlagaskrifstofunnar að ESB hefi gert meira í því að skekkja markaðinn með þeim heldur en USA. Skýrslan er liður í undirbúningi fyrir WTO ráðstefnuna í Hong Kong í desember. Þróunarríki hafa sakað ríkari þjóðir um að nota niðurgreiðslur til að láta innanlandsverð landbúnaðarvara, sem eiga undir högg að sækja í samkeppni, sýnast lægra en það sé í raun og veru. Talsmaður ESB segir skýrsluna, sem byggir á tölum frá 2002 og eldri, villandi þar sem miklar breytingar hafi orðið á landbúnaðarstefnu sambandsins árið 2003. KeralaNext.com  USA Today 24.08.2005

Nýjar reglur um eldisfisk
Framkvæmdastjórnin hefur lagt fram tillögur um nýja löggjöf um eldisfisk og skelfisk. Reglunum er ætlað að einfalda núgildandi reglur og að bæta eldisfisksiðnaðinn um gjörvalla Evrópu. Þannig mætti tryggja öryggi í viðskiptum með vöruna og efla samkeppni á þessu sviði. Markos Kyprianou, málefnaráðherra heilbrigðis- og neytendamála, segir fiskeldisiðnaðinn velta milljónum evra árlega og að sjúkdómsfaraldrar græfu undan trausti neytenda á vörunni. Reglurnar gera ráð fyrir svigrúmi um hvernig þeim er beitt á hverju svæði þannig að aðildarríki eru ábyrg fyrir að gera fullnægjandi kröfur og tryggja eftirlit. Við gerð tillagnanna var haft víðtækt samráð við hagsmunaaðila og áhrif tillagnanna metin. Food Ingredients First 24.08.2005

Kína klárar fatainnflutningskvóta sinn
Sendinefnd frá framkvæmdastjórninni mun von bráðar funda með embættismönnum í Kína til að ræða viðskiptavanda þann sem risið hefur, þar sem Kína hefur náð mörkum innflutningskvóta síns á ýmsum fatnaði til ESB landa. Verslunarmenn innan ESB hafa kvartað yfir því að takmarkanirnar skaði viðskipti sín og takmarki val neytenda nú í haust og vetur. Talsmaður Hennes & Mauritz segir aðalvandamál fyrirtækisins liggja í innflutningi á peysum, en mikill farmur af fatnaði sé fastur á hafnarbakka og fáist ekki afgreiddur. Útibú verslunarkeðjunnar í Svíþjóð hefur þurft að skipta yfir í framleiðslu frá Bangladesh, Indlandi og Kambódeu. Málefnaráðherra viðskiptamála, Peter Mandelson, setti fasta kvóta á 10 gerðir textíl/efnis innflutnings frá Kína til að vernda evrópska framleiðendur. viðskiptaráðherrar Þýskalands, Hollands, Svíþjóðar og Danmerkur vilja meiri sveigjanleika í innflutningi frá Kína, á meðan þjóðir eins og Frakkland og Ítalía   sem hafa mikla framleiðslu á þessu sviði, telja að mikill innflutningur frá Kína skaði þær. Mandelson vill ljá máls á því við lausn deilunnar að Kína fái að nota hluta kvóta síns fyrir árið 2006 á þessu ári. Mikill vöxtur hefur verið í sölu textíl/efnis varnings í Kína frá síðasta ári. IHT People´s Daily Online The Malay Mail 23.08.2005

Starfsmannaleigur: Ódýrir Lettar auðveldari en Svíar
Lettneskt fyrirtæki sem rekur starfsmannaleigu auglýsir á netinu að það lækki launakostnað sænskra atvinnurekenda um 50%, eigi þeir í viðskiptum við sig. Auglýsingin ber yfirskriftina "Það er auðveldara með Letta". Verkalýðshreyfingin í Svíþjóð fordæmir ráðningu ódýrra innflytjenda og kallar hana nútíma þrælahald. Um 85% Svía eru í verkalýðsfélagi og sterk hefð er fyrir réttindabaráttu í Svíþjóð, en atvinnuleysi þar er nú fremur mikið, eða 7.1%. Mörg af gömlu aðildarríkjunum hafa sömu áhyggjur af flæði vinnuafls frá hinum 10 nýju ríkjum. Talsmaður verkalýðshreyfingarinnar í Svíþjóð, Erland Olauson, stendur vörð um sænska módelið og segir að menn sætti sig ekki við aðskildan vinnumarkað þar sem ein laun gildi fyrir Svía og önnur laun fyrir aðra. Í þeirri baráttu séu verkföll eitt mikilvægasta baráttutækið gegn fyrirtækjum sem fara á sveig við lagareglur, en í landinu hefur verið gripið til slíkra ráða vegna launamismunar (Vaxholm-málið). Kjarasamningar ná þó ekki til allra útlendinganna, því sumir eru verktakar. Í kjölfar Vaxholm-málsins í Svíþjóð, er snerti ódýrt lettneskt vinnuafl og skólabyggingu, var Evrópudómstóllinn beðinn að skera úr um lögmæti aðgerða gegn erlendum fyrirtækjum, en málið verður í meðferð í 1-2 ár. Swisspolitics.org Lettneska starfsmannaleigan Hyrlett í Svíþjóð 18.08.2005

Bókhaldsreglur: 6 ríki draga lappirnar
Evrópudómstóllinn hefur varað 6 aðildarríki ESB formlega við afleiðingum þess að leiða ekki í lög grundvallarreglur ESB um bókhald. Ríkin, sem hafa fengið 2 mánaða frest til að lagfæra þetta áður en til aðgerða verður gripið, eru Bretland, Belgía, Holland, Ítalía, Lúxemborg og Spánn. Charlie McCreevy, málefnaráðherra hins innri markaðar, átaldi ríkin fyrir að standa í vegi fyrir opnum viðskiptum á EES svæðinu. Reglurnar innleiða alþjóðlega bókhaldsstaðla (IAS) fyrir óskráð evrópsk fyrirtæki og eru þær aðalstoð áætlana framkvæmdastjórnarinnar um fjármálaþjónustu. Skilgreint er í þeim hvaða fyrirtæki þurfi að framvísa reikningum, hvaða reikningsaðferðir skuli stuðst við o.fl. Accountancy Age 17.08.2005

Flestir frá nýju aðildarríkjunum til Írlands
Ný skýrsla, sem gerð var fyrir evrópsk hagsmunasamtök um mannréttindi, sýnir að langflestir innflytjendur frá hinum 10 nýju aðildarríkjum kjósa að fara til Írlands. Írland, Svíþjóð og Bretland voru þau einu af gömlu aðildarríkjunum sem veittu hinum nýju ríkjum óheftan aðgang að atvinnu í sínu landi. Frá því stækkunin gekk í gegn í maí árið 2004 hafa 85.000 erlendir verkamenn komið til Írlands að vinna og eru þeir flestir frá Póllandi, Lettlandi og Litháen. Miðað við höfðatölu íbúa er þessi fjöldi sexfalt á við þann fjölda sem leggur leið sína til Bretlands. Irish Emigrant 15.08.2005

Fóstureyðingarlög Íra fyrir dóm
Þrjár írskar konur, sem meinað hefur verið um fóstureyðingu, hafa ákveðið að fara með mál sitt til Mannréttindadómstólsins í Strassborg. Þær segja lög í Írlandi sem hindra að þær fái fóstureyðingu stangast á við Evrópurétt. Búast má við að málið verði ekki tekið fyrir fyrr en eftir 18 mánuði, en úrslit þess gætu þó orðið afdrifarík þar sem kosningar í Írlandi fara fram árið 2007. Fóstureyðingar eru bannaðar á Írlandi, nema ef öryggi móður er stefnt í hættu, og því þurfa írskar konur að fá fóstureyðingu annars staðar en í heimalandi sínu. Þjóðaratkvæðagreiðsla árið 1983 sýndi mikið fylgi við slíkt bann við fóstureyðingum, en nýlegri kannanir sýna að kynslóðabil hafi skapast, þar sem yngri kynslóðir vilji sveigjanlegri löggjöf. Dæmi Mannréttindadómstóllinn konunum í hag mun ríkisstjórn Írlands þurfa að taka á málinu með nýrri löggjöf eða e.t.v. annarri þjóðaratkvæðagreiðslu. Radio Netherlands 12.08.2005

ESB hvetur til barneigna
Málefnaráðherra atvinnu-, félags- og jafnréttismála, Vladimír Špidla, hvetur til aðgerða gegn öldrunarþróuninni í Evrópu, þar sem öldruðum mun fjölga á meðan fólki á vinnufærum aldri fækkar. Athuganir sýna að Evrópubúar eignast færri börn, þeir lifa lengur og það leiðir af sér að færri eru á vinnufærum aldri á meðan sjá þarf um fleiri eldri borgara. Fram að árinu 2030 er séð fram á að fólki á vinnufærum aldri fækki um 7%, eða 21 milljón; það er talið leiða til þess að áætlaður hagvöxtur minnki úr 2% í 1,5% árið 2015 og verði kominn í 1,25% árið 2040. Špidla telur að sporna verði við þessarri þróun strax á næstu 6 árum, þar sem árið 2011 muni verða mikil niðursveifla í fjölda vinnufærs fólks. Hann telur einnig að minnkandi félagslegur stuðningur við vinnandi konur hafi haft áhrif á lækkandi fæðingartíðni. Í áhugaverðri grein á vefnum Café babel eftir Huldu Herjolfsdóttur Skogland og Maximilian Conrad, er fjallað um áhrif t.d. reglna um fæðingarorlof á fæðingartíðni á Íslandi samanborið við Evrópu, en Ísland er eitt fárra Evrópulanda þar sem fæðingartíðni er ekki vandamál. LifeSite Cafébabel 11.08.2005

Gefa sundföt í Istanbúl
Einn liður í að undirbúa Tyrki fyrir inngöngu í ESB er að fá baðstrandagesti til að notast við sundföt í stað nærfatanna þegar farið er í sjóbað. Á ströndum Istanbúl hefur sundfötum verið dreift án endurgjalds, auk þess sem sölubásum þar sem þau eru seld gegn vægu endurgjaldi hefur verið komið upp. Aðgerðir þessar hafa vakið upp umræður um misskiptingu tekna í Tyrklandi, þar sem 10% af þeim ríkustu afla 13 sinnum meiri tekna en fátækustu 10%. Lágmarkslaun í landinu eru um 16.850 kr. en tekjur á mann eru 27% af meðaltalstekjum í ESB. Bloomberg 11.08.2005

ESB tapar orrustu í Bananastríðinu
Heimsviðskiptastofnunin, WTO, hefur úrskurðað ESB í óhag varðandi nýtt kerfi tollverðs á bönönum sem fluttir eru inn frá Rómönsku-Ameríku (í stað tolla- og kvótakerfis). Kerfinu var ætlað að tryggja bananainnflutning frá fyrrum nýlendum ESB, sem eru meðal fátækustu ríkja heims. Í niðurstöðu Heimsviðskiptastofnunar kemur fram að mörg önnur ríki á svæðinu teldu sig hlunnfarin með nýju kerfi og að tollurinn myndi minnka núverandi markaðsaðgengi. EUpolitix Jamaica Gleaner 03.08.2005

Duisenberg látinn
Wim Duisenberg, fyrrum bankastjóri Evrópska seðlabankans, fannst látinn í gær að heimili sínu í S-Frakklandi. Duisenberg, virðist hafa drukknað í sundlaug sinni eftir að hafa fengið hjartaáfall. Hollendingurinn, sem þekktur var undir viðurnefninu Herra Evra, var við stjórn bankans frá 1998 til 2003. Hann gegndi lykilhlutverki við að koma á myntbandalagi Evrópu og við upptöku evrunnar. Hann var stjórnmálamaður og bankamaður, sem var þekktur fyrir hreinskilin blátt áfram tilsvör. Þegar fyrstu evruseðlarnir voru gefnir út árið 2001 var haft eftir honum: "Seðlabankastjórar eiga ekki að hafa tilfinningar eða drauma. Fyrirgefið mér það að ég geri undantekningu í dag, því á þessarri stund er nálægðin við mörkun sögunnar áþreifanleg". Wim Duisenberg var sjötíu ára gamall. EUpolitix 01.08.2005

Fyrirtækjaskattur sveitarfélaga ólöglegur?
Fyrirtæki í Ungverjalandi hafa sett spurningamerki við skatta sem innlend sem erlend fyrirtæki greiða til sveitarfélaga þar sem þau hafa starfsstöð sína. Skatturinn reiknast af sölu, en ekki hagnaði, og getur orðið allt að 2%. Fyrirtækin segja skattinn í andstöðu við ESB reglur og hafa stórfyrirtæki gert kröfu um endurgreiðslu skattsins frá 1. maí 2004 þegar hann var lagður á. Gulf Daily News 26.07.2005

Hömlur á háskólastúdenta
Menntamálaráðherra Austurríkis, Elisabeth Gehrer, reynir um þessar mundir að hafa áhrif á ESB reglur um inntöku háskólanema frá aðildarlöndunum, til að sporna við fjölgun erlendra háskólanema þar í landi. Gehrer vill að allir þeir sem vilji læra í öðru ESB ríki þurfi að hafa fengið inngöngu í háskóla í sínu heimalandi fyrst. Önnur leið væri að hvert aðildarland borgaði fyrir nemendur frá sér sem væru erlendis í námi. Wiener Zeitung 26.07.2005

WTO rannsakar niðurgreiðslur í flugvélaframleiðslu
Heimsviðskiptastofnun, WTO, hefur hafið rannsókn á niðurgreiðslum til flugvélaframleiðslu innan ESB og í Bandaríkjunum. Búist er við að rannsóknin geti orðið sú dýrasta og flóknasta sem WTO hefur ráðist í. Ásakanir um niðurgreiðslur bárust á báða bóga og lítur rannsóknin að starfsemi bandaríska fyrirtækisins Boeing og evrópska fyrirtækisins Airbus. Samkeppni fyrirtækjanna hefur harnað undanfarið, ekki síst eftir að Airbus setti A350 þotu sína á markað. Þrátt fyrir óformlegan samning ESB og USA árið 1992 um að takmarka niðurgreiðslur frá ríkinu til útflutningsvara, hafa aðilarnir ekki náð að setja niður ágreining sinn á viðskiptasviðinu. BBC 20.07.2005

Króatía í uppáhaldi hjá ESB borgurum
Könnun á vegum ESB sýnir að flestir ESB borgarar, eða 52%, vilja fá Króatíu inn í ESB og er það meira fylgi en önnur baltnesk lönd fengu. Í öðru sæti var Búlgaría með 50% fylgi ESB borgara og í þriðja sæti komu Rúmenía og Úkraína með 45%. Makedónía var það land sem lenti í 4. sæti með 43 %. Einingis 35% ESB borgara vildu fá Tyrkland inn í ESB. Oneworld Fréttastofa framkv.stj. ESB Eurobarometer 63 19.07.2005

ESB handtökuheimild: Stóðst ekki þýskan rétt
Stjórnarskrárdómstóll Þýskalands hefur úrskurðað að sameiginleg handtökuheimild ESB standist ekki þýsku stjórnarskrána, þar sem hún hafi ekki verið sett á laggirnar á réttan hátt. Þjóðverjar verða því ekki framseldir til annarra landa, nema ný lög verði sett. Dómurinn fyrirskipaði í kjölfarið lausn á hinum þýsk-sýrlensk ættaða Mamoun Darkazanli, sem grunaður er um að fjármagna al-Qaeda, en spænsk stjórnvöld höfðu farið fram á að fá manninn framseldan. Sameiginlega handtökuheimildin er mikilvægt tæki í baráttunni við hryðjuverk og þykir dómurinn mikið bakslag í því sambandi. Framkvæmdastjórn sambandsins leggur þó áherslu á að dómurinn beinist ekki að ESB handtökuheimildinni í sjálfu sér, heldur landslögum. Í Póllandi hefur svipað mál stungið upp kollinum og stjórnarskrárdómstóll þar í landi úrskurðaði í síðustu viku að stjórnvöld þurfi að endurskoða gildandi lög um málið fyrir árslok 2006. ABCNEWS.com EUpolitix 18.07.2005

Kókaín finnst í Evrópuþinginu
Fréttamenn þýsku sjónvarpsstöðvarinnar Sat-1 fundu merki um kókaínneyslu á klósettum í Evrópuþinginu í Brussel fyrir skömmu. Rannsóknin leiddi í ljós leyfar af kókaíni í 41 sýni af 46, sem tekin voru á klósettum stofnana ESB í Brussel. Magn efnisins og útbreiðsla er talin til merkis um að efnið hafi ekki komið þarna til fyrir slysni, enda væru klósettin þrifin daglega. Svipaðar niðurstöður komu í ljós fyrir 5 árum síðan er sama sjónvarpsstöð gerði svipaða úttekt á þýska þinginu. Ulrich Meyer, framleiðandi þáttarins AKTE 05 TV show, segir kókaín vandamálið stærra en stjórnmálamenn vilji trúa. Hann segist ekki vilja benda á einstaklinga eða einstakar stéttir í því sambandi og bætti við að Evrópuþingið væri opið almenningi. BBC EUpolitix 15.07.2005

Húsleit hjá Intel
Samkeppnisyfirvöld hjá ESB gerðu í gær húsleit hjá fyrirtækinu Intel í Bretlandi og Þýskalandi. Leitin er liður í rannsókn er lýtur að meintum samkeppnishamlandi viðskiptaháttum fyrirtækisins. Rannsóknin snýr einnig að fyrirtækjum sem framleiða eða selja tölvur, s.s. Hitachi, Sony, NEC, Fujitsu og Toshiba. Höfuðkeppinautur Intel, Advanced Micro Devices, hefur höfðað mál á hendur Intel í mörgum löndum og sakar fyrirtækið um að treysta einokunaraðstöðu sína með ólögmætum hætti. Intel er stærsti framleiðandi tölvuörgjörva í heimi og hefur um 90% markaðshlutdeild á því sviði. eircom Macworld Optusnet 13.07.2005

Fiskveiðibrot: Frakkar sektaðir á nýstárlegan hátt
Evrópudómstóllinn hefur sektað Frakkland um 20 milljónir evra (um 1,6 milljarð ÍKR), auk þess að leggja á þá dagsektir á 6 mánaða fresti fyrir að hafa að engu evrópskar fiskveiðireglur. Þetta er í fyrsta sinn sem dómstóllinn hefur lagt slíka samsetta sekt á aðildarríki. Sambandið hefur staðið í nær 15 ára deilu við Frakkland vegna möskvastærða neta og reglna um veiði smáfiska. Fari Frakkland ekki að dómnum þurfa stjórnvöld þar að greiða 57,8 milljónir evra (um 4,6 milljarða ÍKR) á 6 mánaða fresti. BBC Forbes 12.07.2005

ESB krefst minni skriffinnsku hjá aðildarríkjum
Guenter Verheugen, málefnaráðherra fyrirtækja- og iðnaðarmála, ætlar að kveða í kútinn ásakanir um mikla skriffinsku hjá ESB. Í tillögum sem kynntar verða ráðherrum í Cardiff í Wales, kemur fram að flestar skatta-, umhverfis- og vinnumarkaðsreglur komi frá aðildarríkjunum sjálfum. Verheugen segir vandamálið oft vera aukakröfur sem aðildarríkin sjálf gera til viðbótar við evrópskar reglur. Lissabon áætlunin gerir ráð fyrir að ríkin kynni áætlanir sínar til að minnka skriffinnsku fyrir 15. október, með það að markmiði að auka atvinnu og hagvöxt. Á heimasíðu Verheugen má nú finna spurningalista fyrir fyrirtæki með viðskipti á EES svæðinu þar sem þau eru spurð hvernig megi bæta stjórnsýslu og viðskiptaumhverfi í EES ríkjunum. BBC 12.07.2005

Símafyrirtækin afhjúpuð
Framkvæmdastjórn ESB sá tilefni til þess, vegna sumarfría og ferðalaga, að vara almenning við misháum gjöldum evrópskra símafyrirtækja fyrir símtöl til útlanda. Sambandið ætlar að birta á netinu verðdæmi um kostnað notkunar gsm síma frá öllum aðildarlöndunum. Einnig er kostnaður við að hringja heim afar mismunandi eftir því hvar borgarar eru staddir innan ESB. Þannig er 10 sinnum dýrara að hringja frá Möltu til Póllands á pólskum taxta, en frá Kýpur til Finnlands á finnskum taxta. Viviane Reding, málefnaráðherra upplýsingasamfélagsins, segir þörf á að bæta stöðu neytenda með betri verðtilboðum en þeir séu að fá í dag. This is Travel 12.07.2005

Fæðubótarefni verða takmörkuð
Evrópudómstóllinn hefur úrskurðað að reglur sambandsins, er takmarka sölu vítamína og fæðubótarefna við vörur á samþykktum lista, eigi rétt á sér á grundvelli heilbrigðissjónarmiða. Niðurstaðan fer í bága við mat aðalráðgjafa dómstólsins. Úrskurðurinn er mikill sigur fyrir stærstu lyfjaframleiðendur Evrópu og eflir markaðsstöðu þeirra. Reuters 12.07.2005

Tekið harðar á fölsurum
Framkvæmdastjórn ESB hefur lagt fram tillögur að reglum um að fólk sem selji fölsuð lyf, matvöru eða aðra vöru er skaði heilsu, geti átt yfir höfði sér 4 ára fangelsi og sekt allt að 300.000 evra (um 23,8 milljónum ÍKR). 70% svikinna vara eru talin koma frá Asíu og gerir internetið sölu þeirra auðveldari á heimsvísu. Tilgangur reglnanna er að samræma refsilöggjöf aðildarlandanna og bæta samvinnu þeirra til að ná tökum á vandanum. Tillögurnar eiga eftir að hljóta samþykki aðildarríkja og Evrópuþingsins. Reuters 12.07.2005

Hryðjuverkin efla samstöðu innan ESB
Jose Manuel Durao Barroso, forseti framkvæmdastjórnar ESB segir árásirnar á London hafa þjappað þjóðarleiðtogum Breta og Frakka saman í ásetningi þeirra til að hafa betur gegn hryðjuverkamönnum. Tony Blair, forsætisráðherra Breta lenti fyrir skömmu í útistöðum við Frakklandsforseta vegna landbúnaðarstyrkjakerfis ESB. Jacques Chirac, Frakklandsforseti, gerði skömmu síðar harða hríð að breskri matargerð með þeim orðum að eina framlag Breta til evrópsks landbúnaðar væri kúariðuveikin. Ummæli Chiracs féllu á fundi með Vladimir Putin, forseta Rússlands, og Gerhard Schroeder, Kanslara Þýskalands, og fræddi Frakklandsforseti viðstadda um það að aðeins Finnar byggju til verri mat en Bretar. Barroso sagði hryðjuverkaárásir ekki einkamál þjóðríkja og að samvinna lögreglu og leyniþjónustu í Evrópu hefði þegar skilað miklum ávinningi í baráttunni við hryðjuverkamenn. Expatica France 11.07.2005

Stjórnarskrá: Lúx sagði já
Almenningur í Lúxemborg samþykkti í gær í þjóðaratkvæðagreiðslu stjórnarskrá ESB. Lúxemborg er þrettánda ríki ESB til að samþykkja stjórnarskrána.  Forsætisráðherra landsins, Jean-Claude Juncker, sem einnig er yfir evrumálum hjá ESB hafði hótað að segja af sér yrði stjórnarskráin ekki samþykkt, eftir að skoðanakannanir höfðu sýnt minnkandi stuðning við hana. Hann taldi þennan áfanga vonarneista um að stjórnarskráin væri ekki dautt plagg. Nú þegar hafa Bretland, Danmörk, Portúgal, Pólland og Tékkland frestað þjóðaratkvæðagreiðslum um málið. Daily Times eircom 11.07.2005
 

Hryðjuverkaárásir á London
José Manuel Barroso, forseti framvæmdastjórnar ESB, hefur vottað Bretum samúð sína eftir hryðjuverkaárásirnar á London í morgun. Hann segir atburðinn árás á almenning í Bretlandi, á lýðræði og grundvallarréttindi sem ESB byggi kjarna sinn á. Hann ítrekaði samstöðu gegn hryðjuverkum í öllum sínum birtingarmyndum. Barroso er staddur í Gleneagles í Skotlandi ásamt leiðtogum G8 hóps helstu iðnríkja heims. Mínútu þögn var í Evrópuþinginu í Strassborg vegna atburða þessarra. Josep Borrell, hinn spænskættaði forseti Evrópuþingsins, hvatti breskan almenning til samstöðu. "Sem forseti þingsins og borgari lands sem lent hefur í svipaðri árás, sendi ég almenningi í Bretlandi skilaboð um samstöðu", sagði Borrell og bætti við: "Við stöndum öll með ykkur. Við látum aldrei hörmungar hryðjuverka bera vinningsorð af stöðu friðar og lýðræðis". Evrópulönd hafa aukið öryggiskröfur í kjölfarið.  EUpolitix Reuters AP via ABCNEWS.com 07.07.2005

Bretar taka við forystu ESB
Bretar hafa tekið við formennsku í Ráðherraráðinu og munu gegna henni næstu 6 mánuði, en þá mun Austurríki taka við. Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, tekur við formennskunni á viðkvæmum tímapunkti í samstarfi aðildarríkjanna, m.a. með tilliti til deilna um fjárlög ESB og lækkun landbúnaðarstyrkja. Jose Manuel Barroso, forseti framkvæmdastjórnarinnar, varaði við því að leiðtogar ESB ríkja létu þjóðrembing ráða ferðinni við samningaborð er varði hagsmuni allra ESB ríkja. Jack Straw, utanríkisráðherra Breta, segir mikilvægt að Bretar hafi forystu um nýja stefnu innan ESB sem setti alþjóðavæðingu í öndvegi, fremur en þróun í átt til sambandsríkis. Guardian 01.07.2005

Stjórnarskrá: Þing Lúxemborgar staðfestir
Þing Lúxemborgar staðfesti stjórnarskrá ESB síðastliðinn þriðjudag með yfirburða meirihluta. Þjóðaratkvæðagreiðsla um stjórnarskrána fer fram í júlí og mun hún því einungis hljóta loka staðfestingu sé meirihluti almennings fylgjandi henni. Sofia News Agency 29. 06 2005

Fjárlagahalli Ítala á 1 1/2 árs skilorð
Framkvæmdastjórn ESB hefur gefið Ítalíu frest til 1 1/2 árs til að laga efnahagslíf sitt að forsendum evru samstarfsins. Fjárlagahalli Ítalíu er yfir þeim mörkum að vera 3% af þjóðarframleiðslu. Joaquin Almunia, málefnaráðherra efnahags- og myntmála, segir stöðugleikasamkomulagið venjulega setja tímamörkin, til að laga efnahagslíf aðildarlanda að forsendum evru samstarfsins, við eitt ár nema sérstakar ástæður komi til. Í ljósi efnahagsaðstæðna á Ítalíu sé þó við hæfi að setja tímamörkin við lok ársins 2007. AP via ABCNEWS.com Forbes 29.06.2005

Áhugi á inngöngu dalar í Noregi
Samkvæmt nýlegri könnun mælist andstaða við inngöngu í ESB 51,5% í Noregi. Könnunin var framkvæmd af Sentio-Norsk Statistic og birt í Klassekampen. Andstaðan hefur aukist um 7% frá því í apríl, samkvæmt þessum mælingum. Kjell Magne Bondevik, forsætisráðherra Noregs, segir Norðmenn þurfa að fylgjast með þróuninni varðandi stjórnarskrána áður en almenningur verði beðinn um að taka afstöðu um inngöngu. Almenningur í Noregi hefur tvívegis hafnað inngöngu í ESB í þjóðaratkvæðagreiðslu árin 1972 og 1994. Angus Reid 29.06.2005

Blair: ESB undirgangist grundvallarbreytingar
Ræða Tony Blairs á Evrópuþinginu er talin skapa mikla spennu milli aðildarríkja, en hann telur ESB þurfa að undirgangast grundvallarbreytingar til að vera í takt við nýja tíma alþjóðavæðingar. Stjórnvöld þurfi að koma til móts við ákall almennings um breytingar, en standa þeim ekki í vegi. Chris Marsden segir á vefnum World Socialist Web Site að með þessu krefjist Blair þess að hið evrópska velferðarkerfi verði leyst upp og að verkafólk verði misnotað í auknum mæli. Jean-Claude Juncker, forsætisráðherra Lúxemborgar, átaldi Blair í ræðu sinni fyrir Evrópuþinginu fyrir að hafa eyðilagt viðræður leiðtoga ESB, sem haldinn var í síðustu viku, og að hann ætti að skammast sín fyrir framgöngu sína. Jacques Chirac, Frakklandsforseti, er sagður líkja Blair við Thatcher, nema að Blair sé enn sjálfselskari. Thatcher fékk í gegn endurgreiðslur til Bretlands frá ESB árið 1984 og þessi fleygu orð voru höfð eftir henni við það tækifæri: "Ég vil fá peningana mína tilbaka". Blair sagði þinginu hins vegar að hirða peningana ef hann fengi að gerbylta skipulagi alls Evrópusambandsins, að mati Marsden. Marsden segir að þrátt fyrir að Blair lýsi sér sem "áköfum Evrópusinna", hafi tónninn í ræðu hans í raun verið í takt við andstöðu hans á leiðtogafundinum í síðustu viku, þar sem hann neitaði að styðja tillögur að fjárlögum sambandsins. Blair vill halda í við efnahagsveldi USA, Kína og Indlands. Greinarhöfundur bendir á að Blair misskilji andstöðu Frakka og Hollendinga, sem almennt er ekki talin við stjórnarskrána sem slíka, heldur við stjórn innanríkismála. Marsden segir hin öflugu mótmæli almennings vera beint gegn nákvæmlega þeirri ótömdu stórfyrirtækjasinnuðu efnahagsstefnu, þar á meðal niðurbroti velferðarkerfisins, sem Blair haldi á lofti. Niðurfelling ýmissa réttinda verkafólks sem áunnist hafi undanfarin ár innan ESB, séu nú grundvöllur að því að takast á við erlend efnahagsveldi. Að endingu tengir Marsden baráttu Blair við Schröder og Chirac í þessu tilliti, við það að hann vilji vinna stuðning stjórnar Bush, Bandaríkjaforseta, en velferðakerfi Frakka og Þjóðverja séu USA stjórnvöldum ekki að skapi. World Socialist Web Site Eircom Daily Times 24.06.2005

Berlusconi: Móðgar Finna
Silvio Berlusconi, forsætisráðherra Ítalíu, verður ekki sakaður um að vera háttprúður í orðavali og á meðan Ítalir gegndu formennsku í ESB náði hann að valda nokkrum ursla með orðum sínum. Forseti Finnlands, Tarja Halonen, varð svo hvumsa yfir orðum Berlusconi í garð sín og lands síns, að sent var eftir ítalska sendiherranum í Helsinki til útskýra ummæli Berlusconi og veita honum formlegar ávítur. Haft var eftir Berlusconi varðandi Matvælastofnun ESB, að hann hafi sannfært Halonen um að stofnunin yrði betur staðsett á Ítalíu og gaf í skyn að hann hafi fengið þessa niðurstöðu með daðri og persónutöfrum. "Þegar þú vilt fá niðurstöðu er nauðsynlegt að nota öll vopn sem við hendi eru og þess vegna dustaði ég rykið af glaumgosa hæfni minni og beitti ástúðlegri málsvörn á forsetann". Þá fór hann niðrandi orðum um mat í Finnlandi, sér í lagi reykta síld. Talsmaður forsætisráðherrans segir ummælin merki um tjáningu vináttu. Stjórnmálamenn og fjölmiðlar landanna hafa mismunandi skoðanir á málinu og telja margir þau merki um karlrembu. Finnski þingmaður sósíal demókrata, Lasse Lehtinen, veltir þó fyrir sér hvort andlitslyftingin, sem Berlusconi fór í nýverið, "gæti hafa haft áhrif á heilastarfsemi hans". Guardian BBC 24.06.2005

Fjárlög: Blair beinir sjónum að hagvexti
Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, hefur samþykkt að fresta kröfum um niðurskurð landbúnaðarstyrkja til að ná fram hagvaxtarmarkmiðum. Hann ver höfnun sína á tillögum að fjárlögum 2007-2013 með því að það yrði stórslys ef ESB næði ekki að efla hagvöxt og minnka atvinnuleysi. Hann segist ekki krefjast þess að 50 ára gamlir landbúnaðarstyrkir yrðu lagðir af á svipstundu. Hann sagði Evrópuþinginu að í formennskutíð Bretlands í ESB, sem hefst þann 1. júlí næstkomandi, muni reynt að ná fram skynsamlegum fjárlögum og að lækkun landbúnaðarstyrkja yrði frestað fram á seinni hluta gildistíma þeirra, sem er 7 ár. Um 40% fjárlaga sambandsins hafa í gegnum árin runnið til bænda og fær Frakkland 1/4 þess fjár. Blair segist tilbúinn til að semja um lækkun endurgreiðslna Breta frá 1984 í skiptum fyrir lækkun landbúnaðarstyrkja. Þá fullvissaði Blair þingið um staðfestu sína varðandi upphaf frumaðildarviðræðna við Tyrkland þann 3. október næstkomandi. Barroso, forseti framkvæmdastjórnarinnar, hvatti til heiðarlegra umræðna um möguleika Tyrklands, en framkvæmdastjórnin mun leggja fram viðræðuáætlun þann 29. júní næstkomandi sem hvert og eitt aðildarríki getur fellt. Bloomberg 23.06.2005

Þing samþykkir fastar launagreiðslur til sín
Evrópuþingmenn hafa samþykkt tillögur sem jafna eiga laun þeirra á milli, , en deilur um launagreiðslur EÞM hafa varað í á annan áratug. Samkvæmt núverandi kerfi fá þeir sömu laun og þingmenn í sínu landi. Mánaðarlaun EÞM verða um 7.000 evrur (um 560.000 ísk), komist samkomulagið til framkvæmdar, og meira jafnræði verður á milli þeirra. Fyrir flesta EÞM yrði um verulega launahækkun að ræða, en á sama tíma er frumvarpinu ætlað að binda endi á óráðsíu varðandi útgjöld þingmanna. Flatar greiðslur vegna ferðalaga myndu leggjast af og EÞM fá greiðslur í samræmi við raunkostnað. Laun verða greidd af ESB og tekjuskattar renna inn í fjárlög ESB, en aðildarríki geta krafið sína þingmenn um mismun þess skatts og þeirra sem landslög semja til um. Tillögurnar þurfa að fá samþykki Evrópuráðherra landanna í næstu viku. Verði þær samþykktar taka þær gildi eftir næstu Evrópuþingkosningar árið 2009. Radio Netherlands EUpolitix 23.06.2005

Stjórnarskrá: Lúxemborg kýs 10. júlí
Þingforsetar Lúxemborgar hafa ákveðið að þjóðaratkvæðagreiðsla um stjórnarskrá ESB muni fara fram þann 10. júlí næstkomandi eins og áætlað var. Ákvörðunin kemur í kjölfar höfnunar Frakka og Hollendinga á stjórnarskránni og ákvörðun leiðtogafundar ESB í síðustu viku um að frestir til að fullgilda stjórnarskrána skyldu felldir niður. Á vef Forbes í dag er greining á þjóðaratkvæðagreiðslum um málefni ESB, en óljóst hefur þótt hvort niðurstöður þjóðaratkvæðagreiðslna séu áreiðanleg vísbending um skoðanir almennings á málefnum ESB. Greiningin varpar ljósi á hve flókin innanríkispólitík evrópusamrunans er og hvernig hún er mismunandi eftir aðildarlöndum. Forbes 23.06.2005

Leiðtogafundur: Hart deilt um fjármál ESB
Leiðtogar ESB ríkjanna hafa krafist þess að Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, gefi eftir þær tilslakanir sem Bretar njóta fjárhagslega hjá sambandinu og metnar eru á milljarða dollara. Hart er nú deilt um fjárlög fyrir árin 2007-2013 innan sambandsins og eykur það enn áfall það sem höfnun Frakka og Hollendinga á stjórnarskránni er fyrir ESB. Leiðtogar ESB telja endurgreiðslur til Breta, sem samsvara nú um 5,5 milljörðum dollara á ári, úreltar og ósanngjarnar, en Margaret Thatcher, fyrrum forsætisráðherra Bretlands, náði þeim í gegn árið 1984. Bretar harðneita að verða við þessarri kröfu nema landbúnaðarstyrkir verði endurskoðaðir og lækkaðir enn frekar en núverandi endurbótastefna segir til um. Jacques Chirac, Frakklandsforseti, telur ekki að lækkun endurgreiðslna Breta eigi að tengjast endurskoðun landbúnaðarstyrkja eftir 2013, líkt og núverandi fjárlagatillögur geri ráð fyrir. Hann segir Frakka tilbúna til að fallast á málamiðlunartillögu, en þeir fallist ekki á meira en lækkun styrkja um 12 milljarða dollara á fjárlögum. Barroso, forseti framkvæmdastjórnarinnar, lagði ofuráherslu á að komist yrði að samkomulagi er sýndi sammvinnuvilja aðildarlandanna og lagði til að fjárlögin yrðu endurskoðuð árið 2008. Benita Ferrero-Waldner, málefnaráðherra ytri samskipta, leggur áherslu á lækkun endurgreiðslu Breta í tengslum við lækkun landbúnaðarstyrkja sem hagnist hlutfallslega Frökkum, en Bretar hafna þeirri málamiðlunartillögu og Frakkar hafna lækkun sinna landbúnaðarstyrkja. Holland og Svíþjóð berjast á meðan fyrir lækkun aðildargjalda sinna, en þau ásamt Þýskalandi, Frakklandi, Austurríki og Bretlandi borga meira til sambandsins en þau fá tilbaka í styrkjum; þau vilja halda gjöldunum við 1% af þjóðartekjum ESB. Nýjasta tillagan um fjárlögin 2007-2013 gerir ráð fyrir lækkun landbúnaðarstyrkja um 7,2 milljarða dollara á tímabilinu, auk lækkunar á greiðslum aðildarlandanna til sambandsins. Guardian 17.06.2005

Stjórnarskrá: Hollendingar segja líka nei
Á meðan Lettland varð tíunda ríkið til að samþykkja stjórnarskrá ESB, fjarar enn undan því að hún verði að veruleika þar sem Hollendingar höfnuðu henni í þjóðaratkvæðagreiðslu í gær. Samkvæmt bráðabirgða lokatölum um úrslit  kosninganna frá hollensku fréttastofunni AFP, höfnuðu 61,6% Hollendinga stjórnarskránni, en 38,4% veittu henni atkvæði sitt. Lokatölur verða ekki til reiðu fyrr en 6. júní þegar atkvæði úr pósti hafa verið talin. Kosningaþátttaka var 62,8%, en í síðustu Evrópuþingkosningum var kosningaþátttaka Hollendinga aðeins 39%. Kosningarnar eru ekki bindandi og hefur þingið síðasta orðið í málinu. Hollenski forsætisráðherrann, Jan Peter Balkenende, sagði niðurstöðu almennings skýra og að hún yrði virt. Fréttaskýrandi CNN segir sömu ástæðu fyrir höfnun Hollendinga og Frakka, þ.e. slæmur efnahagur, áhyggjur af innflytjendamálum, stækkunina, og missis þjóðernissérkenna. Þá hefur atvinnuleysi í Hollandi aukist úr 3,3% í 6,7% á síðustu 3 árum, auk þess sem mörgum Hollendingum gremst enn að evran hafi verið tekin upp á yfirvirði. Álit lesenda BBC á áhrifum þessa má sjá á vefnum í dag. Leiðtogafundur sem haldinn verður 16.-17. júní verður sannkallaður krísufundur um framtíð Evrópusambandsins. CNN PBS Deutche Welle 02.06.2005

Stjórnarskrá: Frakkar segja nei
Franska þjóðin felldi í gær stjórnarskrá ESB í þjóðaratkvæðagreiðslu með 54,87% atkvæða og var kosningaþátttaka um 70%. Evrópusambandið stendur því frammi fyrir djúpstæðum vanda, sérstaklega í ljósi þess að Holland mun greiða atkvæði um stjórnarskrána á miðvikudag og kannanir þar virðast benda til svipaðrar niðurstöðu þar. Jacques Chirac, Frakklandsforseti, segist virða hina lýðræðislegu niðurstöðu og taka fullt tillit til þeirra áhyggjuefna borgaranna sem endurspeglast í henni. Búast má við uppstokkun í ríkisstjórninni vegna þeirrar óánægju með verk hennar, sem atkvæðagreiðslan þykir endurspegla. Jack Straw, utanríkisráðherra Bretlands, telur niðurstöðuna alvarlega gagnvart stefnu sambandsins og hún kalli á endurmat Evrópuríkja á stöðunni. Barroso, forseti framkvæmdastjórnarinnar, segir stjórnarskrána ekki dautt plagg. The Guardian talar um ástandið sem verstu krísu sem sambandið hefur lent í síðan stofnsamningurinn var undirritaður í Róm árið 1957 eða í um 50 ár. Evran hefur fallið í verði í kjölfar tíðindanna. Talið er að áherslur evrópskra leiðtoga muni verða á að hið 25 þjóða samband geti starfað á grunni Nice samningsins frá 2001. Spurning sé hins vegar um hvort hægt sé að bjarga atriðum úr stjórnarskránni sem þykja minna umdeilanleg og hve mikið stefna sambandsins hefur skaðast. Frakkland er fyrsta ríkið til að hafna stjórnarskránni, en nú þegar hafa Austurríki, Grikkland, Ítalía, Litháen, Slóvenía, Slóvakía, Spánn, Ungverjaland, og Þýskaland samþykkt hana. Guardian Guardian Guardian Guardian Bloomberg 30.05.2005

Stjórnarskrá: Efasemdir Hollendinga
Embættismenn í Brussel hafa áhyggjur af þróuninni í undanfara þjóðaratkvæðagreiðslna um stjórnarskrá ESB, eftir að skoðanakannanir í Hollandi sýndu að meirihluti almennings þar muni fella hana. Nýjasta skoðanakönnunin í Hollandi leiðir í ljós að 54% almennings muni fella stjórnarskrána í þjóðaratkvæðagreiðslunni sem fram fer þann 1. júní næstkomandi. Frakkar kjósa um hana þann 29. maí og þar er andtstaða við stjórnarskrána einnig mikil, en úrslit þar geta haft áhrif á kosninguna í Hollandi. Síðustu kannanir þar sýna að 52% eru andvíg henni en 48% fylgjandi. Í Danmörku sýndi skoðanakönnun Berlingske Tidende að 45% myndi styðja stjórnarskrána í kosningunum þann 29. september og að 11% myndu sennilega styðja hana. Aðeins 25% Dana ætluðu að fella hana og 7% sögðust sennilega ætla að gera það. Stuðninginn í Danmörku má helst finna meðal vel menntaðra og efnameiri einstaklinga. Radio Netherlands The Copenhagen Post Forbes Globe and Mail 23.05.2005

Stjórnarskrá: Umræðan í Frakklandi
Skiptar skoðanir eru um það í Frakklandi hvort stjórnarskrá ESB sé of frjálslynd efnahagslega séð þannig að réttindi af félagslegum toga séu of veik, eða hvort hún verndi félagslega þætti og auki skilvirkni í hinu stækkaða sambandi. Á vef BBC í dag takast á blaðamaðurinn Bernard Cassen, sem er á móti stjórnarskránni, og Florence Deloche-Gaudez, sem er prófessor hjá Stofnun Evrópufræða hjá Sciences Po í Paris, en hún er fylgjandi stjórnarskránni. BBC Eircom Bloomberg 20.05.2005

Stjórnmálamenn frá ESB brottrækir frá Kúbu
Stjórnvöld á Kúbu vísuðu úr landi tveimur stjórnmálamönnum frá ESB sem hugðust halda ræður á málþingi fyrir lýðræði á Kúbu. Lögregla handtók mennina og keyrði þá á flugvöllinn. Tveimur stjórnmálamönnum í viðbót var snúið við af flugvellinum og sendir í flug heim á leið. Málþingið var skipulagt af stjórnarandstæðingum undir stjórn hagfræðingsins Martha Beatriz Roque og var áætlað að um 500 manns tækju þátt í því. Tékklenski öldungardeildarþingmaðurinn, Karel Schwarzenberg, sem var starfsmannastjóri í ríkisstjórn Vaclav Havel, sagði að brottvísun sín úr landinu væri dæmi um alræðistilburði. "Ég braut engin lög, þeim líkaði bara ekki við fólkið sem ég var að heimsækja", sagði hann í samtali við fréttamenn BBC. BBC 20.05.2005

Ræður pólitík úrslitum í Eurovision?
Sálfræðingar hjá háskólunum í Exeter og Amsterdam segja að tengsl geti verði á milli stjórnmála og atkvæðagreiðslu í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva. Alex Haslam, prófessor og dr. Bertjan Doosje könnuðu atkvæði í keppninni á árunum milli 1991 og 1996, sem var áður en símaatkvæði almennings voru leyfð. Þeir sögðu merki þess að dómnefndir launuðu með atkvæði þeim löndum sem höfðu áður gefið þeim stig og að lönd fengu fleiri stig frá þeim sem þau höfðu áður gert vel við. Rannsóknin birtist í fræðiritinu Journal of Applied Social Psychology og sýnir fram á tilveru "óformlegra kosningaklíka" sem viðhéldu gagnkvæmri hlutdrægni. Einnig voru tilgreindar 3 megin kosningablokkir. Í þeirri fyrstu væru Bretland, Svíþjóð, Ísland, Austurríki og Írland. Í annarri væru Finnland, Frakkland, Holland, Portúgal and Sviss. Í þeirri þriðju væru svo Írland aftur, Tyrkland, Bosnia-Herzegovina, Spánn og Króatía. Haslam segir niðurstöðurnar athyglisverðar fyrir margra hluta sakir. Sérstaklega væru athyglisverð hin sterku tölfræðilegu tengsl í ljósi þess að aðstandendur keppnanna þvertaki fyrir að nokkur hlutdrægni sé til staðar; óljóst sé jafnvel að dómnefndirnar hafi vitað af slíku. Guardian 20.05.2005
 

Undanþágur frá vinnutímalöggjöf afnumdar
Evrópuþingið hefur samþykkt að afnema undanþágur, svokallaðar opt-outs, frá lögboðinni 48 klukkustunda vinnuviku. Löggjöfin á eftir að fá stuðning aðildarríkja til að geta orðið formlega að lögum og búist er við mikilli andstöðu Bretlands við breytinguna. Þá er líklegt að slík löggjöf yrði vatn á myllu andstæðinga ESB í Bretlandi og gæti haft áhrif á kosningar þar um stjórnarskrá ESB. Einnig er búist við andstöðu frá Þýskalandi við breytingarnar. Önnur lönd sem eru fylgjandi breytingunum eru Svíþjóð, Frakkland, Grikkland, Belgía og Ungverjaland. Evrópsk verkalýðsfélög fagna auknum réttindum fyrir verkafólk, en samtök atvinnurekenda lítilla fyrirtækja harma að minni sveigjanleiki skaði rekstrarforsendur. Forbes, EUpolitix, Guardian 12.05.2005

Grikkir einkarétt á fetaosti
Aðallögfræðingur Evrópudómstólsins hefur gefið út álit sitt er lýtur að því að Grikkir ættu að hafa einkarétt á að nota nafnið fetaostur. Álitið er mikill sigur fyrir Grikki þar sem ostategund þessi hefur verið framleidd í 6000 ár. Framkvæmdastjórnin hafði samþykkt árið 2002 að ostur yrði aðeins kallaður feta væti hann búinn til í ákveðnum landshlutum í Grikklandi, þannig að hann nyti svipaðrar verndar og parma skinka Ítala og kampavín Frakka. Í álitinu er mælt með því að kröfu Dana og Þjóðverja um afnotarétt á nafninu verði vísað frá Evrópudómstólnum. Álitið er ekki lagalega bindandi en dómstóllinn fer eftir því í um 80% tilvika. CNN 11.05.2005

Hampar beinu lýðræði á Evrópudegi
Margot Wallström, varaforseti ESB, sagði í hátíðarræðu á Evrópudeginum að stjórnarskrá ESB yrði til framfara fyrir beint lýðræði í Evrópu. Þannig væri tillöguréttur sá sem áskilinn væri framkvæmdastjórninni framlengdur til almennings, að því tilskildu að ein milljón undirskrifta í viðeigandi fjölda aðildarlanda náist um ákveðið málefni. Í hátíðarræðu Wallström, sem haldin var fyrir stúdenta í Prag, var einnig lögð áhersla á nýtt mikilvægi Evrópuþingsins við val á forseta sambandsins. EUpolitix 09.05.2005

Kilroy-Silk ekki á þing
Evrópuþingmaðurinn og fyrrum þáttastjórnandinn, Robert Kilroy-Silk, vann ekki þingsæti í bresku þingkosningunum í kjördæmi sínu Erewash. Hann lenti, fyrir hönd nýstofnaðs flokks síns Veritas, í fjórða sæti með 5,85% atkvæða eða með meira en þrisvar sinnum meira fylgi en fyrrum flokksbróðir hans í Sjálfstæðisflokki Bretlands. Kilroy-Silk sagðist ekki hafa búist við sigri en hann hafi viljað bjóða fólki hreinskilinn valkost. Veritas flokkurinn lofaði að koma á 22% flötum sköttum, draga Breta tilbaka úr ESB og minnka fjölda innflytjenda í landinu. BBC 06.05.2005

Breskar þingkosningar: Lítil ESB umræða
Lítil umræða hefur verið um ESB mál fyrir bresku þingkosningarnar sem fram fara þann 5. maí næstkomandi. Daniel Keohane, talsmaður Miðstöðvar evrópskra umbóta, segir loforð stjórnvalda um að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um stjórnarskrá ESB skýra litla umræðu um Evrópusambandið í aðdraganda bresku kosninganna. Henn bendir á að sú áhersla sem William Hague, Íhaldsflokknum, lagði á kosningar um evruna í síðustu þingkosningum hafi engu skilað. Þau kosningamál sem ber nú hæst í umræðunni, þ.e. heilbrigðismál, menntamál, Íraksmálið og efnahagsmál, séu í litlum tengslum við Evrópumálin. Innflytjendamálin snerti þó sambandið, en Keohane segir Íhaldsflokkinn vilja einbeita sér að breskri stefnumótun, enda sjái Sjálfstæðisflokkur Bretlands um málflutning þess efnis að Brussel þröngvi innflytjendastefnu upp á Breta. Christopher Hill, yfirmaður stofnunar alþjóðafræða hjá Cambridge háskóla, segir Frjálslynda demókrata aðhyllast Evrópusamstarf og vilja ekki lenda í umræðu sem gerði þá ekki nægilega þjóðernissinnaða. Hann segir Íhaldið forðast stjórnarskrármálin, enda sé ekkert í þeim sem hönd er á festandi er ógni þjóðarhagsmunum Breta. Verkamannaflokkurinn vilji ekki láta þröngva sér til að hallast meira að ESB, segir Hill, enda myndi franskt "nei" við stjórnarskrá ESB leysa allan vanda Blairs um hvað eigi að gera við Evrópu. EurActive 04.05.2005

Stjórnarskrá: Falklandseyjar breskt yfirráðasvæði
Stjórnarskrá ESB tilgreinir Falklandseyjar sem yfirráðasvæði Breta og hafa argentínsk stjórnvöld lýst yfir áhyggjum sínum af því. Brasilísk stjórnvöld hafa tekið undir áhyggjur argentínskra stjórnvalda. Talsmaður ESB segir stjórnarskrárdrögin ekki skaða kröfu Argentínu til Falklandseyja og að þau breyti í engu þeirri stöðu sem áður var. BBC 04.05.2005

Stjórnarskrá: Spenna í Frakklandi
Skoðanakannanir í Frakklandi bera vott um mögulegan viðsnúning almenningsálitsins varðandi stjórnarskrá ESB. Þeir sem eru fylgjandi henni virðast nú vera í meirihluta í fyrsta sinn í nokkurn tíma, en afar mjótt er á mununum. Fréttaskýrendur telja að enn séu um 25% Frakka óákveðnir í afstöðu sinni til stjórnarskrár ESB sem kosið verður um í enda mánaðarins. BBC 03.05.2005

Sigur Berlusconi fyrir Evrópudómstólnum
Evrópudómstóllinn hefur úrskurðað lögmætar þær umdeildu breytingar á ítölskum lögum sem gerðu það að verkum að erfiðara er að lögsækja vegna fjársvikamála. Forsætisráðherra Ítalíu, Silvio Berlusconi, mælti fyrir lögunum árið 2002 og voru uppi raddir um það að lögunum væri ætlað að vernda hann persónulega gegn ákærum um fjársvik. Samkvæmt núgildandi reglum eru flest fjársvikamál ekki lengur höfðuð sem opinber mál, heldur sem einkamál. Saksóknarar í Mílanó vildu að lögin yrðu úrskurðuð í andstöðu við 37 ára gamlar reglur ESB um bókhaldsmál, en dómstóllinn taldi evrópskar reglur ekki geta átt við beint um einstaklinga. Hann nefndi ennfremur að ítalskir dómstólar gætu dæmt lögin ómerk, teldu þeir þau vera ósambærileg við evrópska staðla um viðeigandi refsingar. Berlusconi hefur áður staðið í réttarhöldum vegna spillingar er tengjast viðskiptaumsvifum hans áður en hann varð forsætisráðherra. Hann hefur ávallt verið sýknaður, dómum yfir honum snúið við á hærra dómsstigi eða þeir ógiltir vegna fyrningarákvæða. BBC 03.05.2005

Endurgreiði landbúnaðarstyrki
Framkvæmdastjórnin hefur ákveðið að þau lönd sem hafi misfarið með fé er ætlað hafi verið til landbúnaðarstyrkja, skuli endurgreiða það fé. Upphæðin sem stjórnin mun heimta tilbaka nemur 277 milljónum evra, en aðildarlönd bera ábyrgð á því að greiða út og hafa eftirlit með þessum styrkjum til evrópskra bændabýla. Málefnaráðherra landbúnaðarmála, Mariann Fischer Boel, segir stjórnina taka hart á slöku eftirliti með landbúnaðarstyrkjum og að ekki yrði hikað við að endurkrefja fé sem misfarið sé með. Hæstu endurgreiðslurnar munu koma frá Spáni (um 113 milljónir evra), Ítalíu (um 69 milljónir) og Grikklandi (um 25 milljórnir), en önnur lönd eru Belgía, Þýskaland, Danmörk, Frakkland, Holland, Portúgal og Bretland. Food Production Daily 02.05.2005

Deilur um gagnsæi fjármála starfsmanna
Barroso, forseti framkvæmdastjórnarinnar, er fylgjandi tillögum um að sjálfstæður aðili hafi eftirlit með og setji reglur um viðmið varðandi fjármál, gjafir og fleira sem snýr að einkalífi starfsmanna ESB. Barroso hefur verið gagnrýndur fyrir að hafa farið í fjöldskyldusumarfrí að verðmæti 20.000 evra í snekkju grísks skipakóngs, en evrópskum reglum um skipaflutninga var breytt fyrir skömmu. Barroso taldi skipamongúlinn til vina sinna og segist ekki vita hvort hann hafi hagnast á breyttum reglum. Tillögurnar um sjálfstæðan eftirlitsaðila hafa verið uppi á borði síðan Santer stjórninn féll vegna gruns um spillingu árið 1999.
Evrópuþingmenn höfnuðu fyrr í þessum mánuði tillögu sem átti að verja ímynd þeirra fyrir ásökunum um fjármálasukk. Tillagan fjallaði um meiri endurskoðun á eftirlaunum, launagreiðslum og að ferðakostnaður greiddist eftir kostnaðarreikningi. Forsvarsmenn andstöðunnar við endurbætur þessar, sem komu frá Frakklandi, Þýskalandi og Ítalíu, höfnuðu ennfremur hugmyndum um að birta útgjöld sín á internetinu og því að refsa ætti þeim sem óhlýðnuðust slíkum fyrirmælum. Breski þingmaðurinn Chris Davis sagði þetta gefa grænt ljós á fjárdrátt og að ekki væri hægt að álasa Evrópumönnum sem teldu að stinga ætti Evrópuþingmönnum í fangelsi. Tilraunir til að hreinsa til í útgjaldakerfi þingmanna ESB hafa staðið yfir í mörg ár og enn hefur ekki náðst samstaða um það. Formennskuland ESB, Lúxemborg, mun beita sér fyrir því að þingmenn fái föst laun (7.000 evrur á mánuði) í skiptum fyrir að útgjaldakerfið verði aflagt. Expatica Belgium 29.04.2005

Samræmdar skilnaðarreglur
Evrópuríki hafa verið beðin um að samræma reglur sínar varðandi skilnaði á þessu ári. Litið verður til ýmissa þátta s.s. tímalengdar ferils og dómþings þar sem mál verða höfðuð. Reglur um frjálsa för fólks á EES svæðinu og alþjóðavæðingin hafa leitt til fjölgunar hjónabanda fólks af mismunandi þjóðerni. Í Þýskalandi, svo dæmi sé tekið, eru slíkir skilnaðir 15% af heildarfjöldanum. Írland mun þurfa að breyta reglum um það þurfi 4 ára skilnað að borði og sæng áður en að af lögskilnaði getur orðið, en almenningur þar í landi kaus um þessar reglur í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1995. Eircom 28.04.2005

Rúmenía og Búlgaría undirrita
Rúmenar og Búlgarar hafa undirritað samning um aðild að ESB og munu formlega ganga í sambandið þann 1. janúar 2007. Búist er við því að aðildin hraði félagslegum- og efnahagslegum endurbótum. Gert er ráð fyrir fjölgun starfa m.t.t. hins stækkaða markaðssvæðis, en t.a.m.eru um 700.000 Rúmenar  atvinnulausir um þessar mundir. Nokkrar áhyggjur eru þó af samkeppnisstöðu  vara frá löndunum gagnvart vörum frá ESB. Þau njóta þó styrkja frá ESB sem ætlað er að nútímavæða iðnað, laga samgöngur og hreinsa umhverfið. Bæði löndin munu þurfa að gera frekari endurbætur, sér í lagi Rúmenía hvað viðkemur spillingu, landamæragæslu, dómstólum og ríkisstyrkjum, áður en af inngöngu getur orðið. People´s Daily Online, Times of Malta, VOA 26.04.2005

Serbía nær aðild
ESB mun hefja undirbúning Stöðugleika og samskiptasamnings við Serbíu og Svartfjallaland, í kjölfar framsals hinna síðarnefndu á grunuðum stríðsglæpamanni til stríðsglæpadómstólsins í Haag. Samningur þessi er fyrsta skrefið að eiginlegum aðildarsamningi við ESB. Hinn grunaði, Nebojsa Pavkovic, var fyrrum starfsmannastjóri júgóslavneska hersins og er sakaður um glæpi gegn Albönsku þjóðinni í Kósóvó árið 1999. EurActive 26.04.2005

Stjórnarskrá: Þýskur þingmaður krefst þjóðaratkvæðis
Þingmaður í stjórnarandstöðu í Þýskalandi hyggst grípa til lagalegra aðgerða gegn áætlunum ríkisstjórnarinnar um að greiða atkvæði um stjórnarskrá ESB í þýska þinginu. Þýska stjórnarskráin bannar þjóðaratkvæðagreiðslur, vegna misnotkunar nasista á þeim á árum áður. Peter Gauweiler, úr þýska Íhaldsflokknum, heldur því fram að í tilfelli stjórnarskrár ESB sé um sérstakt tilfelli að ræða sem leyfa ætti þjóðaratkvæðagreiðslu um. Hann hefur fengið 20 stjórnarþingmenn í lið með sér, er fréttaskýrandi BBC í Berlín telur stuðning við málið samt sem áður takmarkaðan. Fréttaskýrendur telja að ef til þjóðaratkvæðagreiðslu kæmi væri mögulegt að þýskur almenningur hafnaði stjórnarskránni, í mótmælaskyni við aðgerðir stjórnvalda í efnahagsmálum landsins og óánægju með evruna. BBC 25.04.2005

Stjórnarskrá: Franskt nei gæti hækkað vexti
Ítalskur embættismaður í fjármálageira, sem tilnefndur hefur sem kandídat í stjórn Seðlabanka Evrópu, varar við því að hafni Frakkar stjórnarskrá ESB muni það skaða evrópskan efnahag. Lorenzo Bini Smaghi sagði efnahags- og myntnefnd Evrópuþingsins að franskt nei skapi óvissu meðal fjárfesta um skuldbindingu Evrópu við sterka evru og hindri Seðlabankann í tilraunum sínum til að stjórna verðbólgu. Hann sagði markaðinn nú þegar vera að velta fyrir sér stöðunni sem gæti leitt til hærri vaxta, veikari framkvæmdastjórnar og óstöðugra reglna að baki evrunni. Aðalhagfræðingur Deutsche Bank, Norbert Walter, hefur talað um að franskt nei gæti neytt nýju ESB ríkin til að hækka vexti sína vegna afleiðinga sem spámennskuverslun með gjaldmiðla þeirra gæti haft í för með sér. EurActive 21.04.2005

Hitakostnaður uppgefinn í fasteignakaupum
Nýjar reglur sem fyrirhugað er að taki gildi innan ESB á næsta ári, skylda húseigendur til að gefa væntanlegum kaupendum upp hve mikið kosti að hita fasteignina. Kvartanir vegna þessarra fyrirhuguðru reglna berast nú breskri þingnefnd, þar sem gagnrýnin snýr að afskiptum af hinum frjálsa markaði og að því að eldri kaupendur geti orðið illa úti, með tilliti til fasteignaverðs, eftir því hvaða flokki fasteignir þeirra lendi í. RTE Online 06.04.2005

Takmörkun ESB háskólanema
Austurríki undirbýr nú málsókn fyrir Evrópudómstólnum þess efnis að takmarka megi fjölda háskólanema frá öðrum ESB löndum að inngöngu í austurríska háskóla. Heimamenn óttast flóð þýskra nemenda verði hinar austurrísku reglur dæmdar ólögmætar. Stjórnvöld hyggjast nýta sér dómafordæmi í máli Breta, þar sem ekki var talið ólögmætt að takmarka aðgöngu að námsstyrkjum við innlenda nema, enda ylli jöfn aðganga allra nema frá ESB ótilhlýðilegri fjárhagsbyrði á aðildarlönd. Die Presse 04.04. 2005

Atvinnuleysi 8,9% í ESB
Atvinnuleysi er stöðugt og mældist 8,9% í febrúar síðastliðnum, en á sama tíma árið 2004 var það 9%. Mest er atvinnuleysið í Póllandi, eða 18,1%, Slóvakíu, 16,2% og í Grikklandi, 10,5%. Minnst mældist það í Lúxemborg, 4,4%, og Austurríki og Bretlandi, eða 4,6%. Atvinnuleysi í USA var 5,4% og í Japan 4,6% á sama tíma. Forbes 01.04.2005

Stjórnarskrá: Andstaða í Frakklandi eykst
Könnun sem unnin var fyrir franska blaðið Le Figaro leiddi í ljós að 54% væru andvígur stjórnarskrá ESB. Önnur könnun CSA stofnunarinnar frá 25. mars sýndi að 55% væru andvíg henni. Andstaðan við stjórnarskrána virðist því hafa aukist síðustu vikur og er það talið tengjast óánægju kjósenda með að ríkisstjórninni hafi mistekist að fjölga störfum í Frakklandi. Í janúar síðastliðnum var atvinnuleysi í Frakklandi 10,1% og hefur ekki verið meira í 5 ár. Bloomberg Economist 29.03.2005

Leiðtogafundur: Deilt um þjónustutilskipun
Deilur um tillögur að þjónustutilskipun tóku upp meginhluta fundartíma leiðtoga ESB, sem er nýafstaðinn. Frakkar unnu stuðning Þjóðverja, Belga og Svía m.a. til að veikja samkeppnisreglur tillögunnar, sem nær til 70% af efnahagslífi ESB landanna. Economist  EurActive EurActive 24.03.2005

Mengun: Sveigjanleg mörk fyrir 2020
Leiðtogar ESB ríkja hafa samþykkt að stefna að 15-30% minnkun gróðurhúsaáhrifa fyrir árið 2020. Miðað er við 1990 mörk þau sem vísað er til í Kyoto samningnum. Markmiðið er þó tengt kostnaðar-ábatagreiningu og veldur það sumum umhverfisverndarsamtökum vonbrigðum. Óljóst er hvernig framhaldið verður og Þýskaland og Austurríki eru andvíg tillögum um 60-80% minnkun gróðurhúsaáhrifa fyrir árið 2050. EurActive 24.03.2005

Leiðtogafundur: Lissabon áætlunin endurskoðuð
Leiðtogar ESB samþykktu formlega á fundi leiðtoga ESB, sem er nýlokið, að blása nýju lífi í Lissabon áætlunina frá árinu 2000. Nýja áherslan er á ákveðnar leiðir og áætlanagerðir ríkja. Á meðal lykiltillagna eru: að minnka gróðurhúsaloftmengun um 15-30% fyrir 2020, að hvert ríki hafi áætlun með ákveðnum leiðum til að auga hagvöxt, að framkvæmdastjórn leggi til vegvísi til þriggja ára, að endurskoðun á ríkisstyrkjum auki fjármagn er sett verði í nýsköpun smárra fyrirtækja, ofl. EUpolitix 23.03.2005

10 ríki lögsótt vegna lokaðs orkumarkaðar
Málefnaráðherra orkumála, Andris Piebalgs, hefur hótað að draga 10 aðildarríki fyrir dómstóla, komi þau ekki á frelsi á orkumarkaði innan 2 mánaða. Piebalgs kenndi ónægri samkeppni á markaðnum um hátt orkuverð innan ESB. Opna átti orkumarkaði ESB ríkja í júlí á síðasta ári. Þau ríki sem ekki hafa lagað löggjöf sína að Evrópulöggjöfinni eru: Þýskaland, Belgía, Eistland, Írland, Litháen, Lettland, Svíþjóð, Grikkland, Spánn og Lúxemborg. Boston Globe 16.03.2005

Aðildarviðræðum við Króatíu frestað
Utanríkisráðherrar ESB hafa ákveðið að fresta aðildarviðræðum við Króatíu vegna samvinnuörðugleika landsins við stríðsglæpadómstólinn í Haag. Króatía hefur látið undir höfuð leggjast að framselja Gen Gotovina, sem er sakaður um morð á Serbneskum borgurum árið 1995. Olli Rehn, málefnaráðherra stækkunarmála, lagði áherslu á að aðild landsins væri enn inni í myndinni og að það hefði komið á miklvægum endurbótum. Forsætisráðherra Króatíu, Ivo Sanader, er óánægður með niðurstöðuna og segir ekki á valdi yfirvalda að framselja Gen Gotovina sem væri ekki búsettur í landinu eftir bestu upplýsingum þeirra. BBC EurActive 16.03.2005

Lækkun CAP gjalda eða aukning aðildargjalda?
Sú spurning, sem deilt er hvað harðast um varðandi komandi fjárlög ESB fyrir árin 2007-2013, er hvort fara eigi þá leið annars vegar að lækka verulega útgjöld til landbúnaðar innan ESB og beina svæðisstyrkjum til nýju aðildarlandanna eða hins vegar að hækka aðildargjöldin þannig að þau nemi 1,14% þjóðartekna árið 2013. Þau sex ríki sem borga mest til ESB (Þýskaland, Bretland, Frakkland, Holland, Svíþjóð og Austurríki) vilja halda aðildargjöldunum fyrir neðan 1%; og þar sem framlag þeirra er 3/4 hlutar fjárlaganna er erfitt að sniðganga vilja þeirra með öllu. Framkvæmdastjórnin mun væntanlega þurfa að bakka eitthvað með tillögur sínar um aðildargjöld upp á 1,14% þjóðartekna og er tilbúin til að hækka þau aðeins upp í 1,07%. Í The Economist í dag er fjallað um stöðu mála í tengslum við komandi fjárlög ESB, hver helstu ágreiningsmálin séu og spáir því að samkomulag náist ekki fyrr en eftir að þjóðaratkvæðagreiðsla hefur farið fram í Bretlandi um stjórnarskrá ESB. The Economist 04.03.2005

Stjórnarskrá: Frakkar kjósa 29. maí
Frönsk stjórnvöld tilkynntu að kosið verði um stjórnarskrá ESB þann 29 maí næstkomandi, en fyrr í vikunni tók gildi breyting á frönsku stjórnarskránni sem heimilaði það. Fréttaskýrendur BBC telja forseta landsins, Jacques Chirac, áfjáðan í að halda þjóðaratkvæðagreiðsluna sem fyrst til að nýta þann meðbyr sem jákvæð útkoma þjóðaratkvæðagreiðslunnar á Spáni hefur í för með sér. Skoðanakannanir sýna stuðning 63% Frakka við stjórnarskrá ESB, lifir það enn í hugum fólks að Maastricht sáttmálinn var aðeins samþykktur með 2% atkvæða árið 1992. BBC 04.03.2005

Þjónustutilskipun: Endurskoðuð af stjórn eftir fyrstu þingmeðferð
Sósíalistar á Evrópuþinginu telja sig hafa unnið pólitískan sigur eftir að framkvæmdastjórnin ákvað að draga tilbaka umdeild atriði í þjónustutilskipun varðandi upprunaland, sem fyrirhugað er að koma á. Tilskipunin hefði m.a. þýtt að ríki með hærri staðla á sviði atvinnu- og umhverfismála gætu ekki haldið þeim fram gagnvart þjónustuaðilum annarra ESB ríkja. Málefnaráðherra hins sameiginlega markaðar, Charlie McCreevy, hefur staðfest að tilskipunin hefði verið óframkvæmanleg bæði pólitískt og tæknilega séð. Evrópuþingmaðurinn Poul Nyrup Rasmussen, forseti Evrópska sósíalistaflokksins, var ánægður með ákvörðunina og sagði tímabært að vinstri menn í Evrópu öfluðu fylgis fyrir enn meiri breytingum á tilskipuninni, þannig að hún ógnaði ekki starfsöryggi kennara og hjúkrunarfólks í ESB, auk þess sem sporna þyrfti við einsleitri löggjöf um sérfræðinga á borð við lögfræðinga, pípulagningamenn og hárgreiðslufólk. Ekki eru allri ánægðir með ákvörðun framkvæmdastjórnarinnar og talsmaður mið-hægri stefnu átaldi hana fyrir að taka málið úr höndum þingsins við fyrstu umræðu þar. EUpolitix 04.03.2005

OECD: Umbætur á vinnumarkaði
Í nýrri skýrslu um efnahagsumbætur frá OECD, sem kemur út annað hvert ár, segir að ESB þurfi að vinna að endurbótum á vinnumarkaði símum, hraða frelsisvæðingu í ákveðnum iðnaði og lækka framleiðsluftyrki til landbúnaðar. Fram kemur að þjóðartekjur í ríkjum eins og Frakklandi, Þýskalandi og Ítalíu eru 30% lægri en í USA og að þetta bil fari vaxandi. Lögð er áhersla á að læra af öðrum þjóðum en varast einsleitni í stefnu. EurActive 03.03.2005

Ritstjóri: Harpa H. Frankels., stjórnmálafræðingur, e-mail: evropufrettir@simnet.is

acme-web-hosting.info

acme-web-hosting.info

Heimsóknir frá 15.01.2006